Kup pakiet badań wody
Kup pakiet badań wody
Kup pakiet badań wody

Badanie ścieków przemysłowych – jakie parametry musisz monitorować zgodnie z prawem?

Badanie ścieków przemysłowych to obowiązek, który pomaga przedsiębiorcy kontrolować wpływ działalności na kanalizację, oczyszczalnię i środowisko. Wyniki analiz są potrzebne przy realizacji wymagań wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, umowy z odbiorcą ścieków albo procedur środowiskowych. Regularny monitoring pozwala wcześnie wykryć przekroczenia, ograniczyć ryzyko kar i potwierdzić, że instalacja podczyszczająca działa zgodnie z założeniami.

Z tego artykułu dowiesz się:

Czym są ścieki przemysłowe i dlaczego wymagają kontroli?

Ścieki przemysłowe powstają w związku z działalnością produkcyjną, usługową, magazynową, transportową lub technologiczną. Ich skład zależy od surowców, chemii procesowej, środków myjących, sposobu podczyszczania i częstotliwości zrzutów. Inne parametry będą istotne w zakładzie spożywczym, inne w myjni, lakierni, galwanizerni czy bazie transportowej. Dlatego to, jakie parametry musisz monitorować, należy zawsze odnosić do profilu zakładu, miejsca odprowadzania ścieków i wymagań odbiorcy. Sama instalacja podczyszczająca nie zwalnia z kontroli, bo jej skuteczność trzeba potwierdzać wynikami badań.

Badanie ścieków przemysłowych – jakie parametry musisz monitorować?

Podstawowy zakres analiz zwykle obejmuje pH, temperaturę, zawiesinę ogólną, BZT5, ChZT, przewodność elektrolityczną oraz substancje rozpuszczone. pH pokazuje, czy ścieki mają odczyn kwaśny, obojętny czy zasadowy, a skrajne wartości mogą uszkadzać instalacje i zakłócać oczyszczanie. BZT5 oraz ChZT informują o ilości związków organicznych i zapotrzebowaniu na tlen potrzebny do ich rozkładu. Zawiesina ogólna wskazuje na obecność cząstek stałych, które mogą osadzać się w przewodach. Profesjonalna analiza ścieków pozwala połączyć te dane w ocenę jakości próbki i sprawności instalacji.

Związki biogenne, metale i substancje specyficzne dla branży

W wielu zakładach konieczne jest oznaczanie azotu ogólnego, azotu amonowego, azotynów, azotanów oraz fosforu ogólnego. Te parametry są ważne szczególnie tam, gdzie ścieki pochodzą z przetwórstwa spożywczego, mleczarskiego, mięsnego, rolniczego lub z intensywnego mycia instalacji. Badanie ścieków przemysłowych powinno więc uwzględniać nie tylko minimum formalne, ale też skład chemii używanej w zakładzie.

Od czego zależy zakres badań wymagany zgodnie z prawem?

Zakres monitoringu wynika z dokumentów regulujących gospodarkę wodnościekową przedsiębiorstwa. Mogą to być warunki odprowadzania ścieków do kanalizacji, pozwolenie wodnoprawne, pozwolenie zintegrowane, decyzje środowiskowe, umowa z przedsiębiorstwem wodociągowo–kanalizacyjnym albo wytyczne odbiorcy. Inne wymagania dotyczą ścieków wprowadzanych do kanalizacji, inne ścieków kierowanych do wód lub do ziemi, a jeszcze inne odcieków czy wód popłucznych. Firmy mogą korzystać z lokalnej obsługi laboratoryjnej, czego przykładem jest badanie ścieków w Pruszkowie. Zakres oznaczeń powinien wynikać z dokumentacji zakładu, a nie z przypadkowego schematu.

Pobór próbek – dlaczego decyduje o wartości wyniku?

W ściekach przemysłowych stężenia zanieczyszczeń mogą zmieniać się nawet w ciągu jednej zmiany produkcyjnej. Inny skład próbki pojawia się podczas pracy linii, inny po myciu urządzeń, a jeszcze inny po awaryjnym zrzucie lub zmianie surowca. Dlatego sposób poboru musi odpowiadać celowi badania. W zależności od sytuacji stosuje się próbki chwilowe, średnie dobowe, pobór manualny albo automatyczny. Znaczenie ma też miejsce poboru, czystość pojemników, zabezpieczenie próbki, temperatura transportu i czas przekazania jej do laboratorium. Bez tych warunków wynik może nie pokazywać rzeczywistej jakości ścieków.

Parametry dodatkowe, które warto kontrolować

Zakład nie powinien ograniczać badań wyłącznie do absolutnego minimum, jeżeli charakter produkcji wskazuje na możliwość wystąpienia innych zanieczyszczeń. Szerszy monitoring pozwala wcześniej zauważyć przeciążenie podczyszczalni, zmianę składu ścieków, nieszczelność instalacji albo błędy w dozowaniu chemii. Ma to znaczenie po uruchomieniu nowej linii, zmianie receptury, zwiększeniu produkcji lub wdrożeniu nowych preparatów myjących. W takich sytuacjach badanie ścieków przemysłowych może obejmować także:

Taka lista nie zastępuje indywidualnego doboru badań. Pokazuje jednak, że monitoring powinien wynikać z technologii, a nie z jednego uniwersalnego schematu. Im lepiej przedsiębiorstwo zna swoje newralgiczne wskaźniki, tym łatwiej reaguje na odchylenia, ogranicza koszty eksploatacji i przygotowuje dokumentację na potrzeby kontroli.

Osady, odcieki i przydomowe oczyszczalnie – gdzie przebiega granica?

Kontrola ścieków przemysłowych często wiąże się z oceną materiałów powstających podczas oczyszczania. W zakładach mogą pojawiać się osady, szlamy, zawartość separatorów, odcieki, popłuczyny albo odpady wymagające dalszego zagospodarowania. Wtedy pomocne są badania osadów ściekowych, które pozwalają określić skład materiału i dobrać właściwy sposób postępowania. Osady z zakładów produkcyjnych zwykle różnią się od komunalnych osadów ściekowych i ze względu na specyficzny skład częściej trafiają do kompostowni, biogazowni lub na składowiska odpadów. Warto też odróżnić je od ścieków bytowych z małych instalacji, których dotyczy temat obowiązek badania ścieków z przydomowej oczyszczalni. W przemyśle skala ryzyka jest większa, bo skład ścieków zależy od produkcji i stosowanych chemikaliów.

Podsumowanie

Badanie ścieków przemysłowych warto wykonywać regularnie, zgodnie z dokumentami obowiązującymi dany zakład oraz po zmianach technologicznych, awariach lub modernizacji instalacji. Najczęściej monitoruje się pH, temperaturę, BZT5, ChZT, zawiesinę, związki azotu i fosforu, metale, substancje ropopochodne oraz wskaźniki typowe dla branży. Interlabo wykonuje badania ścieków, odcieków, osadów, wody, gleby i odpadów, dlatego może wesprzeć przedsiębiorstwa w stałej kontroli środowiskowej. Jeśli Państwa firma potrzebuje rzetelnych wyników, prawidłowego poboru próbek i wsparcia w doborze zakresu analiz, warto skontaktować się z Laboratorium Badawczym Interlabo i dopasować badania do rzeczywistych obowiązków przedsiębiorstwa.